DEX và AMM là gì?

Trong bài này, bạn sẽ hiểu cách giao dịch token trên DeFi mà không cần sàn tập trung.

Sàn tập trung (CEX) vs Phi tập trung (DEX)

CEX - Centralized Exchange

Sàn tập trung như Binance, Coinbase:

Ưu điểm: Dễ sử dụng, thanh khoản cao, hỗ trợ fiat
Nhược điểm: Cần KYC, sàn giữ tiền của bạn, có thể bị hack hoặc đóng cửa

DEX - Decentralized Exchange

Sàn phi tập trung như Uniswap, PancakeSwap:

Ưu điểm: Không cần KYC, bạn giữ tiền trong ví, không thể bị đóng cửa
Nhược điểm: Phí gas, cần hiểu về blockchain

AMM là gì?

Automated Market Maker (AMM) là cơ chế tạo thanh khoản cho DEX.

Thay vì sổ lệnh (order book) như CEX, AMM sử dụng Liquidity Pool - bể chứa 2 loại token.

Ví dụ đơn giản

Giả sử có pool ETH/USDC với:

10 ETH
20,000 USDC

→ Giá 1 ETH = 2,000 USDC

Khi bạn swap 1 ETH lấy USDC:

Pool còn: 11 ETH và ~18,182 USDC
Giá ETH giảm vì có nhiều ETH hơn trong pool

Các DEX phổ biến

| DEX | Blockchain | Đặc điểm | |-----|------------|----------| | Uniswap | Ethereum, Arbitrum | DEX lớn nhất, pioneer AMM | | PancakeSwap | BSC | Phí thấp, nhiều farm | | Curve | Multi-chain | Chuyên stablecoin, ít slippage | | GMX | Arbitrum | Perpetual trading |

Slippage là gì?

Slippage là chênh lệch giữa giá bạn thấy và giá thực tế khi swap.

Slippage cao khi:

Thanh khoản thấp
Giao dịch lớn so với pool size
Mạng đông

Tip: Luôn kiểm tra slippage trước khi swap. Nên set slippage tolerance 0.5-1% cho stablecoin, 1-3% cho các token khác.

Tóm tắt

CEX: Dễ dùng nhưng cần tin tưởng sàn
DEX: Phi tập trung, bạn kiểm soát tiền
AMM: Cơ chế tạo thanh khoản cho DEX bằng pool
Slippage: Chênh lệch giá, cần chú ý với giao dịch lớn

Bài tiếp theo

Bạn đã hiểu cách swap token. Bài tiếp theo sẽ học về cách kiếm tiền từ việc cung cấp thanh khoản!

DEX và AMM là gì?